MICHAŁ KARA
we współpracy:
Tomasz Goslar, Tomasz Janiak, Teresa Krysztofiak,
Daniel Makowiecki, Joanna Rennwanz, Tomasz Sawicki

Książka prezentuje wyniki badań przeprowadzonych w związku z weryfikacją oraz uściśleniem
chronologii i periodyzacji trzech grodów tzw. centralnych monarchii pierwszych Piastów:
Gniezna, Poznania i Giecza. Wymienione w Kronice polskiej Galla Anonima (I.8) jako
główne grody Bolesława Chrobrego (rządy: 992–1025) informowały one o „wspaniałości
i mocy sławnego Bolesława”. Szczególną rolę w przeprowadzonych badaniach odegrały datowania
radiowęglowe, które wykonano nowoczesną metodą spektralno-akceleratorową, zapewniającą wiarygodność dat 14C. Próbki pochodziły z􀁢dobrze rozpoznanych archeologicznie reliktów wymienionych zespołów grodowych, które według archeologów mają istotne znaczenie dla ustalenia metryki, konfi guracji przestrzennej oraz funkcji badanych kompleksów grodowych w ich kolejnych fazach użytkowych, ograniczonych zasadniczo do połowy XI wieku. Wyniki datowań radiowęglowych zostały przeanalizowane w kontekście tzw. bayesowskich modeli chronologicznych. Otrzymane informacje włączono w nurt szerszych studiów analityczno-syntetyzujących z􀁢zakresu problematyki formowania się państwa Piastów, jego wczesnych etapów chrystianizacji, jak też chronologii tych procesów, badanych przez archeologię w ramach konkretnych faz osadniczo-kulturowych wczesnego średniowiecza na obszarze Wielkopolski środkowej. Jest to pierwsze i jak dotąd jedyne opracowanie naukowe tego rodzaju.
Michał Kara

W książce ogromny nacisk położono na precyzyjne opisanie datowanego materiału. Chodzi
nie tylko (nie tyle) o rodzaj zabytków, ale o kontekst stratygraficzny, w jakim je odkryto.
[…] Rozdziały I do VI mają fundamentalne znaczenie w ocenie książki. Bez precyzyjnego
wyjaśnienia, co i gdzie znaleziono, same daty – nawet najbardziej precyzyjne – nie miałyby
większej wartości. Te rozdziały nie powstałyby, gdyby nie mrówcza praca poprzednich pokoleń
archeologów – w tym tych, których pamięci recenzowane dzieło dedykowano.
Jak już wspomniano, projekt skoncentrował się na datowaniu materiału osadowego […].
Ważne jest wykonanie większych serii dat (patrz rozdział VII), co pozwoliło określić „[…] metrykę
określonych sekwencji stratygraficznych […]” oraz zdynamizować „[…] obraz sedymentacji
materiałów kulturowych w obrębie warstw i obiektów”.
Dzięki recenzowanej książce świt naszej państwowości oświetlają nie pojedyncze daty, ale „[…] ułożone w grupy serie datowań radiowęglowych”. […] Z naciskiem zaznaczam, że studium ma ogromne znaczenie także od strony stricte źródłoznawczej, w tym dla datowania rytmu rozwoju ceramiki (a więc najliczniejszej kategorii zabytków). […] Na szacunek zasługuje jasne wskazanie nieścisłości, rozbieżności czy po prostu błędów laboratoryjnych w datowaniu. […] Bardzo wysoko oceniam realizację projektu i wieńczącą projekt monografię. Studium to ma fundamentalne znaczenie dla rekonstrukcji dziejów Wielkopolski w X wieku, a równocześnie wpisuje się w tendencję do modernizacji mediewistyki (uczynienia z niej bardziej science niż tradycyjnie rozumianej humanistyki) […].
Z recenzji dr. hab. prof. UR Marcina Wołoszyna